السيد مرتضى العسكري ( مترجم : محمد جوادى كرمى )
100
معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى )
و گويد : « سخن تنها در اصلِ « قياس » و « اجتهاد » است كه اگر ثابت شد ، اشكال ديگرى نخواهد بود » . « 1 » و نيز ، قوشچى در جواب اين اشكالِ خواجه نصير طوسى كه مىگويد : « عمر براى زنان پيامبر حقوق ويژه قرار داد ، و فاطمه و اهل البيت را از خمس خويش محروم ساخت ، و درباره سهم الإرث جدّ يكصد نوع حكم كرد ، و در تقسيم حقوق از بيت المال ، برخى را بر برخى تفضيل داد ، در حالى كه در زمان پيامبر چنين نبود » ، قوشچى گويد : « در پاسخ اين اشكالات چهارگانه مىگويم : « اينها از امورى نيست كه باعث اشكال بر او گردد ، چون از نوع مخالفت مجتهد با مجتهد ديگر در مسائل اجتهادى است » « 2 » مراد قوشچى آن است كه مخالفت خليفه عمربن خطاب با رسول خدا ( ص ) در احكام ياد شده ، از باب مخالفتِ مجتهدى چون عمر با مجتهدى چون رسول خدا ( ص ) است ؛ و در اين كار اشكالى بر عمر وارد نيست ! ! ! « 3 » ه - خليفه سوم عثمانبن عفّان : علّامه قوشچى ، در پاسخ اين انتقاد كه مىگويد : « عثمان حكم قصاص را از عبيداللهبن عمر ساقط كرد » ، گويد : « او اجتهاد كرد و چنان ديد كه اجراى حكم اين قتل بر او واجب نيست ، چون پيش از شروع امامت او اتفاق افتاده بود » « 4 » و ابن تيميّه نيز در پاسخ همين انتقاد گويد : « اين مسألهاى اجتهادى است » . « 5 »
--> ( 1 ) . همان ، ص 165 . ( 2 ) . شرح تجريد ، ص 408 . ( 3 ) . اين نوحهگر اسلام برخيز و مصيبت خوان ! ( 4 ) . شرح تجريد ، ص 409 ، و شرح نهج البلاغه ابنابى الحديد ، ج 1 ص 243 . ( 5 ) . منهاج السنّة ، ج 3 ص 203 ، تأليف احمدبن عبدالحليمبن عبد السلامبن عبداللهبن ابى القاسم بن تيميّه حرّانى دمشقى حنبلى [ 661 - 728 ه - ] مؤسّس مكتب سَلَفى كه علماى عصر او به فساد عقيدهاش فتوا دادند و به وسيله حكومت زندانى شد و در زندان وفات كرد . شرح حال او در تاريخ ابنكثير ، ج 14 ص 135 ، آمده است . .